تبلیغات
.: جامعه شناسان .::. Sociologists :. - تحلیل "تغییر در الگوهای همسرگزینی در ایران معاصر" بر اساس نظریه کاشت
.: جامعه شناسان .::. Sociologists :.

وبلاگ رسمی دانشجویان جامعه شناسی دانشگاه شهید بهشتی ، ورودی 1387 ، 1388 و 1389

جامعه شناسی ارتباط جمعی در این ترم فرصتی شد برای یافتن پاسخ یکی از بزرگترین سوال هایی که در پستوی ذهنم بایگانی شده بود و خاک می خورد: رسانه و افکار عمومی و رابطه متقابل این دو بر یکدیگر
آن روزها چقدر مغرور بودم به چندصد صفحه ای که در باب این موضوع خوانده بودم و امروز بعد از گذشت یک ماه و نیم و با مطالعه ای چند ده برابر قبل تازه می فهمم که هیچ نمی دانم و بهتر بگویم ، الان بهتر درک می کنم این خصوصیت ذاتی علم را که "چون افزون گردد، تواضع آدمی نیز بیش گردد"
چارچوب تحقیقم با همین عنوان که ذکرش رفت شروع شد ،روش اسنادی کتابخانه ای ، شیوه ی مسلط بر بررسی هایم بود و این در حالی بود که هرچه پیش می رفتم با حجم بیشتری از خلاصه هایی که روز به روز بی مصرف تر و  گیج کننده تر می شدند روبرو میشدم و این همه  بعلاوه تمرکز تحلیلهایی که بر محوریت متغیرهای سیاسی در مورد این موضوع نگاشته شده بود و مشکل در تطبیق و عینیت دادن به این موضوع کلی در آن چیزی که نهایتا قصد تعمیم به حوزه اجتماعیات را از آن داشتم ، واقعا گیج کننده و دشوار بنظر می رسید.
شرح افکار عمومی ، پیشینه آن،  تعاریف متعددی که عموما توسط محققین علوم سیاسی و تحت تاثیر و تاثر های دولت و ملت مطرح شده اند خارج از حوصله ی این چند سطر خلاصه است و همچنین رسانه ،نقش آن در متقاعدسازی از طریق شیوه های تبلیغ، الگوهای مختلف تاثیر آن و... نیز خارج از حوصله این بحث است.
بعد از گذشت مدتی چون زمان ارائه ها نزدیکتر میشد تشویش و اضطراب من نیز بیشتر میشد چرا که نگاه به این همه داده ی بی خاصیت چندان خوشایند و مطبوع نبود و این بود که سرانجام تصمیم گرفتم به انتخاب نظریه ای در بین این همه بپردازم و  از چارچوب آن نظریه به موضوعی خاص و محدود بنگرم تا شاید برایند این همه مطالعه ، ارائه ای باشد قابل قبول . و این شد که نظریه کاشت را انتخاب و از حیطه این نظریه به موضوع "تغییر در الگوهای همسرگزینی در ایران معاصر " نگاه کردم و سعی در تحلیل آن نمودم.
تحقیقم دو پیش فرض داشت: یکی کارـآمدی نظریه کاشت در تحلیل این موضوع و دیگر سیر الگوهای همسرگزینی در ایران معاصر به سوی انتخاب خارج از خانواده و الگوی انتخاب مستقل که اگرچه پیش فرض دوم کاملا بدیهی بنظر می رسد اما برای رعایت نمودن ضوابط تحقیق هرچند بطور  ضمنی به انجام کاری پیمایشی در این مورد دست زدم که شاید کلیشه ای بود و  تکراری...
نظریه ی کاشت در نیمه دوم قرن بیستم طی مطالعات بلندمدت جرج گربنر در دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه پنسیلوانیا مطرح شد. این نظریه بیانگر این ادعاست که اگر موضوعی به صورت مداوم و تدریجی توسط رسانه (تلویزیون) تکرار شود به صورت انگاره ای ثابت برای مخاطبینش درخواهد آمد و به عبارتی باعث پذیرش منفعلانه آن توسط مخاطبان تلویزیون خواهد شد. گربنر نقش رسانه را در اشاعه ی یک باور عمومی، نقش های مشترک، ارشهای مشترک و یک جهانبینی مشترک مورد ارزیابی قرار می دهد و این همان چیزی است که او با عنوان "کاشت الگوهای مسلط ذهنی " از آن یاد می کند. تحلیل گربنر مبتنی بر بینندگان قوی تلویزیون(کسانی که بیشتر اوقات خود را به تماشای تلویزیون می پردازند) دور می زند و معتقد است تلویزیون برای این افراد در حکم همه چیز است ، اگرچه این ادعا کمی غلو آمیز بنظر می رسد اما باید توجه داشت که این نظریه دارای دو دوره متفاوت است. در دوره اول این نظریه که به ربع آخر قرن بیستم مربوط می شود تاکید بر نقش بی چون و چرای رسانه بدون توجه کافی به دیگر متغیرها همچون سن و جنس و... می باشد اما در دوران اخیر با انتقادات کسانی چون هیرش در باب غیر علمی بودن و تک بعدی بودن و عدم توجه کافی به سایر متغیرها در بررسی گربنر ، این نظریه کمی تعدیل شد و گربنر مجبور به رد ادعای خود در نقش حداکثری تاثیر تلویزیون در اشاعه فرهنگ عمومی شد.
آن چه از این نظریه و دیگر نظریه هایی که در این مدت با آن ها آشنا شدم بر می آید این است که در اصل تاثیر گذاری رسانه ها شکی نیست اما میزان و نحوه این تاثیرگذاری همچنان مورد اختلاف محققین ارتباط جمعی است.
و این شد که بر اساس این نظریه که شاید انطباقش با ایران امروز کمی مشکل بنظر می رسید به تحلیل در "تغییر الگوهای همسرگزینی در ایران معاصر " پرداختم ، پخش قسمتی از فیلم ها و سریال هایی که طی سالیان اخیر در رسانه ملی پخش شده بودند و منعکس کننده ی خواسته ی تحقیقم بودند ، بخش پایانی ارائه ی آن روزم را تشکیل داد.
اگرچه آن روز و آن کنفرانس با حس بد و تلخی به پایان رسید اما پایان این همه پر از هیچ ، برایم شد تجربه ای شیرین و به یاد ماندنی...

نوشته شده در 1389/08/23 ساعت 20:36 توسط مجتبی لشگری نظرات |



قالب جدید وبلاگ پیچك دات نت